Çexiyada pulsuz təhsil: kim, harada və necə?
Çexiyanın dövlət universitetlərində çex dilində təhsil ödənişsizdir. İngilisdilli proqramların qiymətləri və pulsuz təhsilə gedən real yol.
Qısa cavab
- Çexiyanın dövlət universitetlərində çex dilində təhsil pulsuzdur. Bu, Ali təhsil haqqında qanunun (111/1998) 58-ci maddəsindən irəli gəlir və vətəndaşlığınızdan asılı deyil.
- Xarici dildə, məsələn ingilis dilində olan proqramlar ödənişlidir: əksər sahələrdə ildə təxminən 0–6 000 avro, tibb və bəzi xüsusi sahələrdə ildə 8 000–25 000 avro.
- Pulsuz yolun şərti çex dilidir: əksər fakültələr B2 səviyyəsi tələb edir. Sıfırdan başlayanlar adətən bir illik hazırlıq kursu keçir.
- Özəl universitetlər qiyməti özləri təyin edir; onlarda çex dilində də ödəniş ola bilər.
Çexiya haqqında ən çox eşitdiyim sual budur: “Doğrudanmı orada təhsil pulsuzdur?” Cavab bəli, amma bir şərtlə: dövlət universitetində və çex dilində oxumalısınız.
Qanun nə deyir
Çexiyanın Ali təhsil haqqında qanununun (111/1998) 58-ci maddəsi dövlət universitetinin hansı ödənişləri ala biləcəyini məhdud siyahı ilə müəyyən edir:
- qəbul prosesi üçün ödəniş;
- təhsilin standart müddətini bir ildən çox keçənlər üçün ödəniş;
- xarici dildə tədris olunan proqramlar üçün ödəniş.
Çex dilində təhsil üçün ayrıca təhsil haqqı bu siyahıda yoxdur. Rəsmi “Study in Czechia” portalı da bunu açıq yazır: dövlət universitetində çex dilində oxuyursunuzsa, təhsil haqqı ödəmirsiniz.
İngilis dilində oxusam nə qədər ödəyəcəyəm
Xarici dildə proqramlar üçün universitet ödəniş təyin etməlidir. “Study in Czechia” əksər sahələr üçün ildə təxminən 0–6 000 avro, tibb, incəsənət və bəzi xüsusi proqramlar üçün isə 8 000–25 000 avro aralığını göstərir. Bir neçə real nümunə:
| Universitet | Proqram | İllik ödəniş |
|---|---|---|
| Masaryk Universiteti (Brno) | Təbiət elmləri, əksər proqramlar | 3 000 avro |
| Masaryk Universiteti | İnformatika, magistr | 4 500 avro |
| Masaryk Universiteti | İqtisadiyyat və idarəetmə | 120 000 kron |
| Masaryk Universiteti | Ümumi tibb | 380 000 kron |
| Karl Universiteti (Praqa) | Təbiət elmləri, bakalavr (Aİ-dan kənar) | 6 000 avro |
| VŠE (Praqa) | Bütün bakalavr və magistr | 6 000 avro (2027/28 qəbulundan) |
Qiymətlər fakültəyə və ilə görə dəyişir. Müraciət etdiyiniz proqramın səhifəsində həmişə yenisini yoxlayın.
Pulsuz yolun real qiyməti: çex dili
Çex dilində oxumaq üçün dili bilmək lazımdır. Vahid qanuni tələb yoxdur, hər fakültə səviyyəni özü müəyyən edir, amma Karl Universitetinin dil mərkəzi (ÚJOP) qeyd edir ki, əksər universitetlər B2 tələb edir.
Sıfırdan başlayanlar adətən bir illik hazırlıq kursu keçir:
- Masaryk Universiteti, Brno: bir illik intensiv kurs, 670 dərs saatı, 2026/27 üçün 3 990 avro, sonda B1/B2 səviyyəsində imtahan.
- Karl Universiteti ÚJOP, Praqa: sıfırdan B2-yə qədər hazırlıq proqramları, 2026/27 üçün təxminən 167 000–169 000 kron (qəbul imtahanlarına hazırlıq daxil).
Yəni pulsuz təhsilin “girişi” təxminən bir illik dil kursu və bir il əlavə vaxtdır. Bunun müqabilində bakalavr dövrü boyu təhsil haqqı ödəmirsiniz.
Hansını seçmək
Mənim fikrimcə sual belə qoyulmalıdır: bir il dil öyrənməyə hazırsınızmı?
- Hazırsınızsa və uzun müddət Çexiyada qalmaq, burada işləmək istəyirsinizsə, çex dili həm pulsuz təhsil, həm də iş bazarı üçün böyük üstünlükdür.
- Vaxtınız yoxdursa və ya sonra başqa ölkəyə getmək planınız varsa, ingilisdilli proqram daha məntiqli ola bilər, xüsusilə ildə 3 000 avro civarında olan proqramlar.
Bu seçim sizin hədəfinizdən asılıdır. Əmin deyilsinizsə, mənə yazın, birlikdə düşünək.
Mənbələr
Bu bələdçidəki faktlar rəsmi mənbələrdən götürülüb. Qaydalar dəyişə bilər: müraciətdən əvvəl rəsmi səhifəni yoxlayın.
- Ali təhsil haqqında qanun 111/1998, § 58 (2026-cı il redaksiyası)
- Study in Czechia: təqaüdlər və maliyyə
- Masaryk Universiteti: təhsil haqları
- VŠE (Praqa İqtisad Universiteti): qəbul qaydaları
- Karl Universiteti, Təbiət elmləri fakültəsi: xarici dildə təhsil haqları
- Masaryk Universiteti: bir illik intensiv çex dili kursu
- Karl Universiteti ÚJOP: hazırlıq kursları
Tez-tez verilən suallar
Azərbaycan vətəndaşı olaraq çex dilində pulsuz oxuya bilərəmmi?
Bəli. Qanun dövlət universitetlərində çex dilində təhsil üçün təhsil haqqı nəzərdə tutmur və bu, xarici vətəndaşlara da aiddir. Yalnız qəbul ödənişi kimi kiçik rüsumlar var.
Çex dilini öyrənmək nə qədər vaxt aparır?
Universitetlərin bir illik intensiv kursları sıfırdan B1–B2 səviyyəsinə çatdırmaq üçün qurulub. Məsələn, Masaryk Universitetinin kursu 670 dərs saatıdır.
Pulsuz təhsildə nə üçün ödəniş edə bilərəm?
Qəbul ərizəsi üçün (adətən bir neçə yüz kron), təhsilin normal müddətini bir ildən çox keçsəniz, həmçinin yaşayış, sığorta və viza xərcləri üçün.